FORUM MATEK PRZECIW DYSKRYMINACJI OJCÓW 
   

   

 

PISMO

OD PROKURATORA GENERALNEGO NA PISMO FORUMMATEK Z DNIA 31 v 2012

SKIEROWANE DO PANA TOMASZA DARKOWSKIEGO

   

 Warszawa, dnia  12 października   2012 r.

RZECZPOSPOLITA     POLSKA PROKURATURA     GENERALNA

BIURO SPRAW   KONSTYTUCYJNYCH

ul. Barska 28/30

 02-315 WARSZAWA Skr. Poczt. 20 

PG VIII TKw 38/12

   
   

Pan

Tomasz Darkowski

Dyrektor

Departamentu Prawa Karnego

Ministerstwa Sprawiedliwości

 

 

 

     Do Biura Spraw Konstytucyjnych skierowane zostało pismo z dnia 31 maja 2012 r. Pani Teodozji Strawczyńskiej i Janiny Fabisiak - przedstawicielek Forum Matek przeciwko Dyskryminacji Ojców, w którym podniesiony został zarzut nielegalności i niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 2001 r. w sprawie organizacji i zakresu działania rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych (Dz. U. Nr 97, póz. 1063).

Kwestionowane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 84 § 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. Nr 35, póz. 228 ze zm.), który stanowi:

„Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, organizację i zakres działania rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych, w szczególności obejmujący diagnozowanie nieletnich i ich środowiska rodzinnego, poradnictwo   i  opiekę  specjalistyczną nad  nieletnimi, a  także  diagnozowanie  i poradnictwo w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania demoralizacji.". Zgodnie z art. l § 1. przepisy ustawy stosuje się w zakresie:

    1) zapobiegania i zwalczania demoralizacji - w stosunku do osób, które nie
        ukończyły lat 18;

    2)  postępowania w sprawach o czyny karalne - w stosunku do osób, które
dopuściły się takiego czynu po ukończeniu lat 13, ale nie ukończyły lat 17;

    3)  wykonywania środków wychowawczych lub poprawczych - w stosunku do
osób, względem których środki te zostały orzeczone, nie dłużej jednak niż do
ukończenia przez te osoby lat 21.

    § 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

    1)  „nieletnich" - rozumie się przez to osoby, o których mowa w § 1;

    2)  „czynie karalnym" - rozumie się przez to czyn zabroniony przez ustawę jako:

          a)  przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo

          b)  wykroczenie określone w art. 51, 62, 69, 74, 76, 85, 87, 119, 122, 124,133 lub 143 Kodeksu wykroczeń.

      Według zaś art. 2, przewidziane w ustawie działania podejmuje się w wypadkach, gdy nieletni wykazuje przejawy demoralizacji lub dopuści się czynu karalnego.

      Z treści przepisu art. 84 § 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich wynika, że Minister Sprawiedliwości został upoważniony do określenia organizacji i zakresu działania rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych.

Zakres działania tych ośrodków obejmuje w szczególności:

    1)  diagnozowanie nieletnich i ich środowiska rodzinnego;

    2)  poradnictwo i opiekę specjalistyczną nad nieletnimi;

    3)  diagnozowanie i poradnictwo w zakresie przeciwdziałania  i  zapobiegania demoralizacji.

    W ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich znajdują się także inne przepisy dotyczące omawianych ośrodków.


 

    W art. 24 § 2 ustawy jest mowa o wyjątkowej możliwości zlecenia przez sędziego rodzinnego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pracownikom pedagogicznym rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych - jeżeli zachodzi potrzeba wydania opinii o nieletnim. W art. 25 ustawy uregulowano zaś, w jakich sytuacjach sąd rodzinny zwraca się do ośrodka - o wydanie opinii, tj. w razie potrzeby uzyskania kompleksowej diagnozy osobowości nieletniego (§ 1) bądź obligatoryjnie -- przed umieszczeniem nieletniego, np. w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (§ 2).

     Zarówno w przepisie upoważniającym, jak i innych przepisach ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jest mowa o nieletnich w rozumieniu art. l § 2 w zw. z § l tego artykułu.

    Oznacza to, że zakresem działania rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych nie są objęte sprawy nieletnich, innych niż w rozumieniu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

    W kwestionowanym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości zamieszczono natomiast przepis następującej treści:

    „§ 11 ust. 1. Termin wydania opinii nie powinien przekraczać 14 dni w sprawach nieletnich i 30 dni w pozostałych sprawach, licząc od dnia zakończenia badania.".

    Ponadto, w załączniku do rozporządzenia zamieszczone zostały dwa wzory opinii: w sprawach nieletnich i w innych sprawach.

    Przy czym żaden przepis rozporządzenia nie precyzuje, co należy rozumieć przez zwrot „inne sprawy", a przede wszystkim brak jest ustawowego upoważnienia do uregulowania w akcie wykonawczym „innych spraw", aniżeli te, do których odnosi się ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich.

    Przyjęcie zaś przez ustawodawcę otwartego katalogu zakresu działań rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych, przez użycie zwrotu „w szczególności" nie oznacza, że zakres działań tych ośrodków może obejmować inne sprawy niż określone w tej ustawie.

    Powstaje zatem uzasadniona wątpliwość, czy kwestionowane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości wydane zostało z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 84 § 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, a więc z naruszeniem art. 92 ust. l Konstytucji.

    Z tych powodów, zwracam się do Pana Dyrektora z uprzejmą prośbą o zajęcie stanowiska w tej sprawie.

    Jednocześnie proszę o informację - po zasięgnięciu opinii stosownych jednostek organizacyjnych Ministerstwa Sprawiedliwości - czy przepisy tego rozporządzenia stosowane są przez sądy w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego związanych z władzą rodzicielską.

 

Zastępca Dyrektora Biura

Spraw Konstytucyjnych

Barbara Długołęcka

Prokurator Prokuratury Generalnej

 

 

Do wiadomości:

Teodozja Strawczyńska,

Janina Fabisiak

Forum Matek przeciwko Dyskryminacji  Ojców